Quốc hội khóa XVI vừa chính thức thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý (Luật số 05/2026/QH16), có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2027. Đây là bước tiến quan trọng trong việc bảo đảm quyền tiếp cận công lý cho mọi tầng lớp nhân dân, đặc biệt là những nhóm đối tượng yếu thế trong xã hội.
Đột phá trong việc mở rộng đối tượng thụ hưởng
Điểm nhấn đáng chú ý nhất của Luật lần này là việc bãi bỏ điều kiện "khó khăn tài chính" đối với các nhóm đối tượng đặc thù như thân nhân liệt sĩ, người nhiễm chất độc da cam và người khuyết tật. Điều này giúp tháo gỡ rào cản hành chính, đảm bảo những người có công và người yếu thế được hỗ trợ pháp lý kịp thời mà không cần chứng minh thu nhập.
Đồng thời, Luật bổ sung thêm các nhóm đối tượng mới bao gồm: Người dân tộc thiểu số rất ít người, người lao động thu nhập thấp khi bị buộc tội hoặc là bị hại, và những cá nhân gặp khó khăn đột xuất do thiên tai, hỏa hoạn.
Hiện đại hóa quy trình và tinh gọn bộ máy
Hướng tới mục tiêu chính phủ số, Luật quy định rõ việc ứng dụng công nghệ thông tin để xây dựng hệ sinh thái dữ liệu trợ giúp pháp lý (TGPL) liên thông với Cổng Pháp luật quốc gia. Việc số hóa sẽ giúp người dân dễ dàng tiếp cận dịch vụ, rút ngắn thời gian chờ đợi và tăng tính minh bạch.
Về mặt tổ chức, Luật thực hiện phân cấp, phân quyền mạnh mẽ cho địa phương trong việc thành lập các chi nhánh Trung tâm TGPL nhà nước, đi đôi với việc cắt giảm tối đa các thủ tục hành chính rườm rà.
Nâng cao chất lượng đội ngũ trợ giúp viên
Để đảm bảo chất lượng tư vấn và bào chữa, Luật siết chặt các điều kiện bổ nhiệm trợ giúp viên pháp lý. Đặc biệt, cơ chế mới cho phép tận dụng nguồn lực quý báu từ đội ngũ công chức, viên chức hưu trí có chuyên môn cao, nhằm gia tăng số lượng và chất lượng nhân sự thực hiện trợ giúp pháp lý trên toàn quốc.
Với những thay đổi căn bản này, Luật Trợ giúp pháp lý sửa đổi kỳ vọng sẽ tạo ra một mạng lưới an sinh pháp lý vững chắc, đảm bảo không một ai bị bỏ lại phía sau trong việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
Để Nhân dân hiểu rõ hơn về Luật Trợ giúp pháp lý sửa đổi, Bộ Tư pháp đã ban hành tài liệu giới thiệu Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật trợ giúp pháp lý. Chi tiết tại đây: